ایران شهرساز را در تلگرام دنبال کنید

[-]
[-]

پشتیبانی 09120592515 ایمیل: iranshahrsaz@yahoo.com

[-]
[-]
امتیاز موضوع:
  • 15 رأی - میانگین امتیازات: 3.2
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
1
ورودی در باغ های شیراز
ورودی به عنوان یکی از عناصر معماری ایرانی در طراحی باغ های ایرانی نیز بکار می رفته است. در این مقاله ابتدا به جمع بندی و تعریف عناصر ورودی می پردازیم و سپس ورودی را در 5 باغ واقع در شهر شیراز بررسی می کنیم. باغ عفیف آباد یا گلشن، باغ جهان نما، باغ ارم، نارنجستان قوام و ارگ کریم خانی به عنوان نمونه هایی که اثری از ورودی آن ها باقی مانده است انتخاب شدند.

فضای ورودی نسبت به سایر فضاها و اجزای هر واحد معماری از ویژگی ها و امتیازات خاصی برخوردار است، زیرا علاوه برکارکرد اصلی آن به عنوان یک فضای ارتباطی ; از لحاظ بصری و ادراکی نیز فضایی رابط بین یک بنا با فضای شهری است و غالبا معیاری برای تشخیص ارزش و هویت معماری و اجتماعی هر بنا، بخصوص در شهرهای دارای بافت متراکم و پیوسته، به شمار می آمده است.

در طراحی فضای ورودی هر یک از انواع بناها، اهداف و اصولی متناسب با آن بنا، از جمله: حفظ محرمیت خانواده، ورود با خضوع، ورود به تدریج، آسانی دسترسی به فضای داخلی یا دشواری در آن، شاخص و خوانا بودن بنا در سیمای شهر، ایجاد پیوند بین بناهای بزرگ و عمومی با فضاهای شهری ، در نظرگرفته می شد.

درباغ هایی که دارای طراحی معمارانه و مناسب بودند، فضای ورودی باغ دارای جزء- فضاها و عناصری کمابیش همانند مدارس یعنی دارای جلوخان پیش طاق، درگاه، هشتی و دالان بود و مسیر حرکت در آنها در مواردی در امتداد غیر مستقیم بود.

اجزای تشکیل دهنده: جلوخان / پیش طاق / درگاه / هشتی / دالان/ ایوان/ ساباط/ رواق
برخی عناصر: در / کوبه و حلقه / آستانه / سکو / سردر / منار / روزن / حوض (داخل هشتی)

[تصویر:  bagh%20e%20shiraz%2002.jpg]

mall">اصول ترکیب کالبدی

1- اصل سلسله مراتب
2- اصل محور
3- اصل تقارن

موقعیت ورودی: نزدیک یکی از گوشه ها / روی محور تقارن / روی دو محور تقارن / در گوشه / در نقاط مختلف
شکل مسیر دسترسی به فضای درونی

1- مستقیم
2- غیر مستقیم
3- مارپیچ

مقیاس نما
1- مقیاس انسانی
2- مقیاس فوق انسانی
شکل ترکیب نما
1- کشیده (پهن)
2- بلند( مرتفع)

mall">mall">3- متوسط
تزئینات نما: آجرکاری، کاشیکاری، گچبری، حجاری
طرح: سنتی – نیمه سنتی – جدید
تعداد نما ها (بیرونی و درونی)

فضاهای ورودی بناهای درونگرا دارای دو نما هستند. نخست نمایی که از بیرون دیده می شود و دوم نمایی که از درون مشاهده می گردد. در ورودی باغ ها نیز به دلیل اهمیت وجه داخلی ورودی و تاثیری که در نمای عمومی باغ دارد معمولا وجه داخلی نیز طراحی می شده است.

یک نمای شاخص / دو نمای شاخص
کارکردهای اصلی ورودی
ارتباط و اتصال بین درون و بیرون
نظارت بر ارتباط
کارکردهای فرعی ورودی
تجمع – بدرقه و استقبال – محل کتیبه و وقفنامه و فرمان
mall">mall">
اهداف جنبی ترکیب اجزای ورودی:

حفظ محرمیت و امنیت / ورود با خضوع و طمانینه / شکل مسیر غیر مستقیم / ورود به تدریج / جلب توجه / دعوت کنندگی و گشودگی
نارنجستان قَوام

سردر ورودی در ضلع جنوبی قرار داشته و به یک هشتی باز میگردد و از طریق دو راهرو قرینه به حیاط راه میابد. بنای ضلع جنوبی شامل دو ایوان ستوندار و اتاقهایی است که محل استقرار خدمه بوده‌است. سردر ورودی دارای تزئینات آجرکاری زیبایی است. بر پیشانی سردر ورودی کتیبه ای از سنگ مرمر سرخ فام شامل آیاتی از قرآن است. تاریخ بالای سردر سال 1305 هجری قمری را نشان می دهد که همزمان با پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار است. پشت دالان رو به حیاط مقداری کاشی کاری هفت رنگ دارد که شامل گل و بته و پرندگان است و عکس سه نفر با لباس های محلی نشان داده شده است.

بر روی سنگ ازاره درگاه، نقش دو سرباز دوره قاجاریه در حالی که تفنگی در دست دارند حجاری شده است. و در پیش طاق دو سکو وجود دارد. در ورودی از چوب ساج تهیه شده و برروی آن منبت کاری های زیبایی انجام گرفته است. سقف هشتی دارای آجر کاری و کاشی کاری و مقرنس سازی گچی است.

سمت راست ورودی اصلی ورودی کوچک دیگری نیز دیده می شود که احتمالا ورودی خدمه بوده است و دسترسی آن مستقیم به فضای جانبی خدمه است.

[تصویر:  bagh%20e%20shiraz%2003.jpg]

mall">mall">باغ ارم
دونالد ویلبر درباره باغ ارم شیراز چنین نگاشته‌است: « ناحیه ای که باغ ارم در آن قرار گرفته، ممکن است عینا شبیه به ناحیه ای باشد که لوبروین و اگیلبی آن را به عنوان باغ شاه توصیف کرده اند. این دو تن در اوایل قرن 11 میلادی / 5 هجری از این محل بازدید کرده اند. ناحیه مزبور در شمال شرقی شهر واقع شده بد. هنگامی که شخصی از در آهنی وارد باغ می گردید، خیابان بسیار عریضی به چشم می خورد که به مدخل باغ شاه منتهی می شد خود باغ در حدود سیصد متر درازا و 30 متر پهنا داشت و محور طویل آن خیابانی به پهنای شش متر و درازای حدود دویست متر بود . . .»

در حال حاضر یک ورودی در شمال باغ فعال است ولی به نظر می رسد ورودی که در قسمت جنوبی باغ واقع است همان ورودی باشد که در کتاب دونالد ویلبر توصیف شده است. هرجند دارای المان های معمول ورودی مانند هشتی و دالان نمی باشد. تزئینات جبهه خارجی آن توسط ترکیب آجر و کاشی به طرز ظریف و زیبایی انجام شده است و جبهه داخلی ورودی بدون تزئینات می باشد.

mall">باغ جهان نما
اکنون این باغ باز سازی شده است و ورودی فعال کنونی یکی از ورودی های فرعی بوده است که بر روی پلان قدیمی مشخص هستند. به نظر می رسد ورودی اصلی بنای باقی مانده ای است در ضلع شمالی باغ.

mall">باغ گلشن(عفیف آباد)
در ورودی اصلی باغ رو به شمال است. قوام الملک در ورودی یک مسیر بیضی اتومبیل رو ایجاد کرد که تا جلوی پله ورودی ساختمان می آمده است.

از روی پلای دونالد ویلبر احتمال وجود یک ورودی دیگر نیز در ضلع جنوبی وجود دارد که اکنون اثری از آن باقی نمانده است.

در شمالی شامل دالان مسقف و پهنی است که از دو طرف در محافظت اتاق هایی قرار دارد که به نظر می آید محل اسکان خدمه و یا نگهبان بوده است. حیاطی کوچک در جلوی ایو اتاق ها توسط دیواری منحنی شکل از محوطه اصلی باغ جدا شده است. این دیوار منحنی با باز کردن دید شخصی که در ورودی استاده است منظره دلانگیز باغ را کامل تر نشان می دهد و به عظمت باغ می افزاید.

ورودی این باغ دارای دو نمای داخلی و خارجی است. بر سر در خارجی که از جنس آجر و سنگ است سنتوری با نقش برجسته دو شیر وجود دارد و بر نمای داخلی نقشی از کاشی هفت رنگ بر گرفته از نقوش هخامنشی دیده می شود. ارتفاع ورودی مقیاس فوق انسانی دارد و نسبت به دیوار های اطراف مرتفع تر است.

mall">ارگ کریم خان
بر سردر خارجی آن مجلس کشته شدن دیو سپید به دست رستم با کاشی هفت رنگ زیبایی مجسم شده است و در داخل آن هم کاشی کاری های مفصلی شامل گل و بته و اشکال خدمتگزاران و سربازان دوره زندیه برروی کاشی های زیبایی نقش بوده است که متاسفانه اکنون آن کاشی ها موجود نیست.

[تصویر:  bagh%20e%20shiraz%2005.jpg]
آخرین ارسال های من :

[تصویر:  31525927568614034969.gif]
 سپاس شده توسط: sepidam ، .Utopia ، dely_sh
موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده بازدید آخرین ارسال
  ورودی منزل خود را شگفت انگیز کنید Ƒanos 1,165 2013-02-04، 02:57 PM
آخرین ارسال: Ƒanos
  مسابقه طراحی ورودی مرکز شهر سیاتل MHAKBARI 2,140 2012-12-24، 09:18 AM
آخرین ارسال: MHAKBARI
  چگونه ورودی خانه را زیباتر کنیم؟ Ƒanos 1,299 2012-10-19، 11:47 AM
آخرین ارسال: Ƒanos
  میدان ورودی دانشگاه BGU saeiideh 1,268 2012-02-23، 11:35 PM
آخرین ارسال: saeiideh
  مسجد جامع عتيق -شیراز-همراه با عکس alireza 3,463 2012-01-06، 11:50 AM
آخرین ارسال: alireza
  مجتمع بین الحرمین شیراز ALI XxX 1,753 2011-04-07، 12:07 PM
آخرین ارسال: ALI XxX
  نور پردازی درآشپزخانه حمام و هال ورودی Royal Falcon 1,463 2011-04-04، 07:37 PM
آخرین ارسال: Royal Falcon
  ساماندهی منظر طبیعی رودخانه خشک شیراز حاشیه چمران reza1366 1,773 2011-03-04، 08:50 PM
آخرین ارسال: reza1366
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
آمار انجمن
آخرين ارسال ها
موضوع تاريخ, زمان  نويسنده آخرين ارسال کننده انجمن
  سومین کنفرانس بین المللی و چهارمین کنفرانس ملی سالانه عمران، معماری و طراحی... 04-12 Sahab Sahab اخبار همایش ها
  نكات تخصصی ارشد برنامه ریزی شهری ویرایش اول 1397 شامل 999 نکته 04-05 alireza alireza تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  درخواست کتاب حقوق و قوانین شهری دکتر کامیار 04-02 gasemij آرزوعطاری پرسش و پاسخ
  دانلود پاورپوینت و جزوه آشنایی با معماری اسلامی2 (PDF DOC PPT) 03-25 atelieahjam hamidfa فروشگاه فایل اربان شاپ
  درخواست غیر رایگان  جزوه کلاسی و پر شده کامل ایستایی استاد طباطبایی از آکادم... 03-11 ehsan12 alireza جزوه های معماری
  بیکاری بعد از اتمام تحصیل در رشته طراحی شهری 03-07 nazgol22 nazgol22 تالار گفتمان طراحی شهری
  دانلود دفترچه سوالات دکتری سراسری و آزاد شهرسازی 1397 02-25 alireza alireza تالار گفتمان دکتری شهرسازی
  طراحی شهری و روانشناسی محیط 02-20 shahryar mamamama سایر مقالات
  دانلود ارزشمند خلاصه فصل به فصل مباحث عمومی طراحی شهری 02-16 ریحانه dariushbabri مشاوره کنکور
  چگونه هوای پاکیزه داشته باشیم؟ 02-06 kazem kazem مدیریت شهری
  شهر شناور روی آب به نام لی لی پد 01-27 somita asmasaleh اخبار طراحی شهری
  طرح جامع اهواز 01-21 alireza alireza طرح،پروژه،نقشه
  نظرخواهی بچه ها طراحی شهری بهتره یا برنامه ریزی خواهشا شرکت کنید 01-21 s1s2s3 fantomn تالار گفتمان طراحی شهری
  مصاحبه اختصاصی سایت ایران شهرساز با رتبه 10 کشور در گرایش طراحی شهری 96 01-21 alireza fantomn تالار گفتمان طراحی شهری
  [خبر شهرسازی]  طرح های آمایش 01-20 حدیث گلی حدیث گلی تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
با ارسال فایل و شرکت در موضوعات ایجاد شده و پاسخ به آنها ما را همراهی کنید.

[-]
جستجو
جستجوی گوگل