ایران شهرساز را در تلگرام دنبال کنید

[-]
[-]

پشتیبانی 09120592515 ایمیل: iranshahrsaz@yahoo.com

[-]
[-]
امتیاز موضوع:
  • 2 رأی - میانگین امتیازات: 4
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
1
« شهر سازي » در فرايند تحولات جهاني

زندگي در جوامع شهري هر چند که از مزيت هايي برخوردار است ، اما عاري از مشکلات و تنگناهاي زيستي نيست . بسياري از اين مشکلات و تنگناها به ويژه در جوامع بزرگ شهري و کلانشهرها عمدتاً از بي توجهي به اصول و معيارهاي نوين شهرسازي و ملزومات ايجاد بستر مناسب زندگي و ارزش هاي کمي و کيفي در آنها ناشي مي شود که نمود آنها مي تواند در عرصه هاي تأمين مسکن مناسب ، فضاهاي خدماتي – رفاهي ، تأسيسات زيربنايي ، سفرهاي روزانه ، مسائل زيست محيطي و . . . بازتاب داشته باشد . بررسي و رفع اين مشکلات و تنگناها با بهره گيري از دانش « شهرسازي » ميسر شده است که با تکيه بر ابعاد و سيطره جامع خود و به خدمت گرفتن ساير علوم ، به تبيين و تعيين راهکارهاي مناسب در تأمين نيازهاي زيستي شهروندان مي پردازد و از جنبه هاي کمي و کيفي نحوه تأمين اين نيازها را مد نظر قرار مي دهد .
در واقع ، « شهر سازي » را مي توان جزو فعاليت ها و علومي به شمار آورد که با زندگي روزمره و لحظه اي انسان ها ارتباط دارد و آثار آن در نحوه « سکونت» و « کار و فعاليت » و « گذراندن اوقات فراغت » شهروندان ملموس و آشکار است . از اين روست که « شهرسازي » را مي توان دانشي تلقي کرد که تلاش دارد رابطه اي متعادل بين « انسان » ، « فعاليت » و « فضا – مکان » ايجاد نمايد . تحقق اين تلاش ، بدون « برنامه ريزي » ميسر نيست . بر همين مبنا ، همان طور که در برنامه ريزي ، ابعاد مختلف زندگي و جوامع انساني با بهره گيري از دستاوردهاي علومي چون اقتصاد ، جامعه شناسي ، مردم شناسي ، بوم شناسي ، اقليم شناسي و . . . مورد مطالعه و بررسي قرار مي گيرد ، در شهرسازي ، نيز تمامي اين ابعاد ، بايد مد نظر قرار داده شود تا با شناسايي و تحليل واقعيت هاي موجود ، تمهيدات ايجاد بستر مناسب زندگي براي ساکنان شهرها فراهم آيد . البته دانش « شهرسازي » در فرايند تاريخي خود ، آزمون هاي فراواني را پشت سر نهاده و در نتيجه اين آزمونها ، به تجارب و دستاوردهاي جهاني چشمگيري نيز دست ، يافته است . در اين زمينه ، « شهرسازي » همواره تابعي از تحولات سياسي ، اجتماعي ، اقتصادي و . . . کشورها بوده و از « برنامه ريزي » هاي آنها در زمينه هاي مختلف تأثير پذيرفته است . بررسي اين روند و تأثير پذيري از تحولات جهاني نشان مي دهد که با آغاز تحولات بزرگ سياسي ، اجتماعي و اقتصادي . . . در نيمه دوم قرن بيستم ، شهرسازي نيز به شدت در کشورهاي جهان تحول يافته و نگرش هاي نويني در آن شکل گرفته است . از سويي ، گسترش جنبش هاي صلح طلبي و حفاظت محيط زيست و تأکيد بر توسعه پايدار و نگره پسا مدرنيسم و از سوي ديگر ، فروپاشي اردوگاه سوسياليسم و پيدايش انديشه هاي نئو ليبراليسم و سوسيال دموکراسي نوين و تأکيد بر مشارکت عمومي در امر توسعه و . . . از جمله مهمترين عواملي هستند که موجب دوري از برنامه ريزي سنتي و روش هاي آمرانه و تک بعدي و از بالا نگر شده است . درواقع ، تجارب دولت هاي خلقي و برنامه ريزي متمرکز در کشورهاي سوسياليستي و همچنين تجارب دولت هاي « رفاه » و « حداقل » در کشورهاي سرمايه داري نشان داد که فرايند برنامه ريزي و تصميم گيري براي تعيين سرنوشت جوامع انساني و صدور حکم قطعي بر اساس آن ، بسيار پيچيده تر و مهمتر از آن است که بتوان از طريق اقتدار دستگاه دولتي و فن سالاران و تکيه بر قوانين بازار آزاد ، آن را به سمت اهداف عالي انساني و تأمين نيازهاي انبوه نسل هاي موجود و آتي هدايت کرد . اين تجارب ناشي از تحولات بزرگ جهاني ، آموزنده هاي ارزنده اي را پيش روي دانش « برنامه ريزي » و « طراحي شهري » قرار داده که عمده ترين آنها را مي توان به شرح زير بر شمرد : 1 – ماهيت شهرها و زندگي در جوامع شهري بسيار پيچيده تر از آن است که پيشتر در چارچوب نظريه هاي شهرسازي به طور حتم و يقين بيان شده است . 2 – امکانات شناختي ، علمي و فني شهرسازي براي دخالت در ساختار فيزيکي و عملکردي شهر ، تغيير و بهبود آن ، بسيار محدودتر از تصورات شيوه هاي پيشين است . 3 – ميزان و نحوه مداخله در ساختار و عملکرد شهرها مقوله بسيار حساسي است و با عوارض و احتمالات پيش بيني نشده اي همراه است که مي تواند به ابعاد و مسائل جديدي منجر شود . 4 – شهرها بزرگ ترين مراکز زيستي وزندگي اجتماعي انسان ها محسوب مي شوند و به همين دليل ، تحقق هر گونه برنامه ريزي و مداخله اي در آنها بدون مشارکت و همکاري جمعي ميسر نخواهد بود . با دستيابين به چنين تجارب و آموزه هايي ، دانش « شهرسازي » در کمتر از نيم قرن ، به سرعت مورد بازنگري و بازسازي قرارگرفته و با کنار نهاده شدن ديدگاه ها و شيوه هاي گذشته ، رويکردهاي نويني در آن شکل گرفته است . فرايند برنامه ريزي و طرح ريزي در هر يک از اين رويکردها متأثر از تحولات و ويژگي هايي است که در جوامع مختلف جهاني پديد آمده است . به طور حتم ، « شهرسازي » در کشور ما نيز نيازمند بازنگري و بازسازي است تا با کنار نهادن ديدگاه ها و شيوه هاي گذشته ، بتوان از نگرش هاي آمرانه دوري جست و با برنامه ريزي واقعگرايانه و ايجاد تمهيدات مشارکت عمومي به ساماندهي شهرها پرداخت و با بهره گيري از اصول و معيارهاي نوين ، ارزش هاي کيفي و کمي گمشده را در شهرها احياء کرد .
[ نویسنده: سيروس ظهير مالکي ]
*روزنامه نگار و پژوهشگر مطالعات شهري
برهوتشان را آباد می کنیم...باشد تا شهر درونمان آرام گیرد!!
موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده بازدید آخرین ارسال
  شرح خدمات طرحهاي آماده سازي زمين ماراویا 827 1391-10-29، 01:20 عصر
آخرین ارسال: ماراویا
  چشم اندازسازي مشاركتي در فرايند راهبرد توسعه شهري (cds) ماراویا 826 1391-10-26، 09:54 عصر
آخرین ارسال: ماراویا
  لندن - شهري جهاني ماراویا 828 1391-9-18، 06:50 عصر
آخرین ارسال: ماراویا
  جهاني شدن و مشكل كلان شهر ها ماراویا 684 1391-9-13، 10:06 عصر
آخرین ارسال: ماراویا
  بررسي تحولات قيمت زمين در مناطق مختلف تهران ماراویا 1,028 1391-9-13، 05:22 عصر
آخرین ارسال: ماراویا
  محدود سازي خودروهاي اختصاصي موتوري (شخصي و موتور سيكلت) FaTyJo0oN 675 1391-3-25، 04:35 صبح
آخرین ارسال: FaTyJo0oN
  شهرها و جهاني شدن reza1366 1,084 1389-12-24، 07:32 صبح
آخرین ارسال: reza1366
  جهاني شدن و مشكل كلان شهر ها reza1366 1,052 1389-12-23، 03:49 عصر
آخرین ارسال: reza1366
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
[-]
جستجو
جستجوی گوگل