ایران شهرساز را در تلگرام دنبال کنید

[-]
[-]

پشتیبانی 09120592515 ایمیل: iranshahrsaz@yahoo.com

[-]
[-]
امتیاز موضوع:
  • 3 رأی - میانگین امتیازات: 2.33
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
1
تاریخچه طرح های شهری
فضای شهری صحنه ای است که فعالیت های عمومی زندگی شهری در آنها به وقوع می پیوندند (بحرینی، ۱۳۷۷: ۳۱۳ ). فضاهای شهری توسط فرآیندهای طبیعی نظام یافته و به وسیله انسان ، شرایط اجتماعی ، سیاسی و به طور کلی فرهنگی هر جامعه شکل می گیرد و شامل کلیه سازه های شهری از جمله میادین ، خیابانها و سایر عناصر شهری است. فضایی که به همه مردم اجازه می دهد که به آن دسترسی داشته باشند و در آن فعالیت کنند( پاکزاد، ۱۳۸۵: ۸۱).

سن پیتر

تصویری از یک میدان شهری (میدان سن پیتر)

این تجربه در یونان با ایجاد تپه های مقدس مانند آکروپلیس یا میدان آگورا، در روم با فروم رومی، در ایران با فضاهایی کنده شده در دل صخره ها و سرانجام در فضای شهری دوران قرون وسطی و رنسانس به اوج می رسد (توسلی و بنیادی،۱۳۸۶: ۱۱).

یونان

شروع فضای عمومی را باید در شهر یونان جستجو کرد، سیستم حکومتی در هر کشور ی مهمترین تاثیر را در فضای های شهری آن کشور دارد. در یونان سیستم حکومتی سیستم دولت – شهر بوده است از این رو در شکل گیری یک فضای شهری مردم نقش مهمتری در این باره داشته است اما در بین النهرین سیستم حکومتی یک نوع سیستم مستبد یا استبدادی بوده است و بیشتر فضاهای شهری در راستای تجلی اراده حکومت بوده است که با به وجود آوردن قصرهایی در داخل شهر نوع حکومت خود را به نمایش می گذاشتند.

شهر یونانی با محدوده های مشخص و فرم شهری فشرده و زندگی اجتماعی حداقل به ظاهر منسجم آن، از چنان موفقیتی برخوردار بوده که حتی تصور آن نیز در ذهن شهرساز امروزی نمی گنجد (موریس،۱۳۷۴: ۳۴).

هیپوداموس معمار و شهرساز معروف یونان باستان اعتقاد داشت که جمعیت شهر باید کم باشد. و ده هزار نفر را رقم مناسبی می دانست. حتی افلاطون جمعیت شهر را میان ۵ تا ۱۰ هزار نفر پیشنهاد کرده است. در یونان باستان علاوه بر این، اندازه و مقیاس انسانی نیز از قواعد شکل دهنده بوده اند. قواعد دیگری مانند وزن، تعادل و استحکام در آثار معماری یونان باستان به چشم می خورد (توسلی و بنیادی،۱۳۸۶).

یونانیها شبکه شهری را برای شهرسازی به کار بردند. یکی دیگر از خدمات یونانیان استفاده از شبکه شطرنجی توسط شهرسازان یونانی در اوایل قرن پنجم ق.م. به عنوان اساس شیوه ای سیستماتیک برای سازماندهی شهرها می باشد (موریس،۱۳۷۴: ۴۰).

عناصر اصلی شهر یونانی عبارتند از: آکروپلیس، حصار شهر، آگورا، محلات مسکونی، یک یا چند محل تفریحی و فرهنگی، یک منطقه مذهبی، اسکله و بندر و احتمالاً یک منطقه صنعتی.

اولین شهر ساز تاریخ شهرسازی به نام هیپو داموس بود که نظریه های مختلفی داشت ویژگی های شهر یونانی را اینگونه بر می شمارد:اول اینکه شهر باید ۳ قسمت عمده ، بخشهای مسکونی – تجاری و نظامی ، داشته باشد. دوم اینکه خیابانها تقاطع عمودی داشته باشند. شهر دارای دو محور فرضی است که هم محور میدان آگورا و هم محور خیابانها از این دو محور تبعیت می کند. محور شرقی-غربی پانا تنین و محور شمال-جنوب بروموس نام دارد. سوم اینکه شهر باید از شیب طبیعی زمین پیروی کند.

عناصر شهری در شهرهای یونان یکی میدان مستطیلی است به نام آگورا. شهر یونانی دارای یک میدان مرکزی بزرگ است که تمامی فعالیتهای عمومی-تجاری و …در این میدان صورت می گرفته است و این همان آگوراست.

بعدها آگورا بر شهرهای دیگر یونان تأثیر می گذارد ولی خود این میدان از حیاط کاخ کنونوس الهام گرفته است.

یکی دیگر از عناصر شهری ، آکروپلیس است. آکروپلیس نام عمومی است که به تپه دفاعی اولیه شهر اطلاق می شود. مرکز مرتفع شهرهای قدیمی تر یونان و قلعه محصور بسیاری از شهرهای مستعمراتی آن با این نام خوانده می شدند. آکروپلیس که در ابتدا تمامی شهر را در خود جای می داد، به تدریج یا به بخش مقدس و مذهبی شهر بدل گردید که آتن نمونه بارز آن است و یا تخلیه شده و خارج از محدوده شهر قرار گرفت، چنانکه در میلتوس اتفاق افتاد

به علاوه یونانیها دارای حکومت دموکراسی بودند یعنی دارای دو مجلس بودند: ۱-مجلس نمایندگان ۲-مجلس سنا

بنابراین ساختمانی به نام Boleterrion داشتند که برای مجلسی ۵۰۰نفره بود و ساختمان مجلس سنا که ۵۰نفری است tolos نام دارد. این دو ساختمان از جمله فضاهای شهری یونان هستند که بیشتر به شکل آمفی تأتر ها با پلان نیم دایره ساخته می شوند.

سومین عنصر شهری در شهرهای یونان آمفی تأترها هستند.یونان اولین محل به وجود آمدن موسیقی و تأتر است بنابراین مکانی برای اجرای موسیقی و تأتر نیاز داشتند. آنها از شیب طبیعی استفاده کرده و آمفی تأتر هایی به شکل نیمدایره بر روی شیب طبیعی زمین می سازند که یک سن دایره ای شکل و قسمت پشت صحنه دارد.

آمفی تأترها بعدها زمینه آمفی تأترهای بعد از خود در روم و دوره رنسانس می شوند و مهمترین آمفی تأتر اپیداروس است.

چهارمین فضا – فضایی است که نقش مدارس امروزی را دارد به نام استوا. استوا ها در واقع رواقهایی هستند که در زیر آنها سکوهایی ساخته شده و این رواقها ممکن است به شکل خطی یا U و یا L ساخته شوند.

این رواقها در واقع سقفی هستند که زیر آنها ستون وجود دارد و زیر این سقف سکوهایی پله پله وجود داشتند که دانش آموزان روی آن می نشستند.این استوا زمینه ساختن ساختمانهایی به اسم باسیلیکا می شوند.

استوا فقط سقف و ستون و سکو است و تمام این ساختمانها کنار آگورا ساخته شده است و تنها چیزی که بیرون شهر ساخته شده معابد بوده که بیرون شهر روی تپه ساخته شده است.

روم

فضای شهری در روم باستان شباهت فراوانی به تمدن یونان دارد. با این تفاوت که مراکز اجتماعی و مذهبی با اجتماع در اطراف میدان یا فوروم «Forum» مرکزیت نیرومند تری به میدان می دهد و پیشرفت تکنیک ساختمانی، مراکز گذران اوقات فراغت مانند حمام و آمفی تئاتر را نیز شاخص می سازد. نقش اصلی مبادلات بازرگانی و تجاری به میدان سپرده می شود وبرای کارکرد بهتر آن، غالباً با ایجاد موانعی از ورود وسایل نقلیه جلوگیری می شد. اگر آگورا بر سر راه ارتباط دروازه اصلی شهر با آکروپلیس واقع بود، فوروم معمولا از تقاطع دو معبر اصلی شکل می گرفت.
ادامه درشارکده

آخرین ارسال های من :
موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده بازدید آخرین ارسال
  دانلود کتاب برنامه ریزی و مدیریت شهری - مسائل نظری و چالشهای تجربی atelieahjam 899 1393-2-14، 02:22 صبح
آخرین ارسال: atelieahjam
  چالشهای مدیریت شهری khansa 682 1392-12-11، 08:04 صبح
آخرین ارسال: khansa
  سرفصل مدیریت شهری m.marziye 899 1392-5-18، 01:40 عصر
آخرین ارسال: m.marziye
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
[-]
جستجو
جستجوی گوگل