ایران شهرساز را در تلگرام دنبال کنید

[-]
[-]

پشتیبانی 09120592515 ایمیل: iranshahrsaz@yahoo.com

[-]
[-]
امتیاز موضوع:
  • 40 رأی - میانگین امتیازات: 2.85
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
1
مسجد با رنگ ایرانی
پس شگفت نیست که چنین مردمانی مساجد خویش را به سبک خاص خود بنا کنند؛ به گونهای که تلفیقی از مسجد پیامبر در مدینه و آتشکدههای زرتشتی باشد. مسجد آنان اسلامی بود، اما مانند مساجد حجاز و مصر و شام و قرطبه، عربی نبود.


احتمالا نخستین مساجد ایران، همان آتشکدههای دوران ساسانی بودند. این گونه آتشکدهها به شیوه چهارتاقی ساخته میشدند. چهارتاقی شامل چهار ستون در چهار گوشه یک قاعده مربع است که به وسیله چهار قوس به یکدیگر متصل میشوند و بر فرازشان یک گنبد جای می گیرد. از آن جا که چنین بنایی از چهار طرف باز است، چهارتاقی خوانده میشود.
تبدیل آتشکدههای زرتشتی به مسجد به زمان طولانی و هزینه زیاد نیاز نداشت و نمادی از غلبه و نفوذ اسلام در سرزمینهای فتح شده به شمار میرفت. اما این الگو نمی توانست برای همیشه مورد استفاده قرار گیرد و معلوم بود که اسلام نیز همچون سایر ادیان، معابد خاص خود را پدید میآورد.

در سدههای نخستین اسلامی، کمابیش همه مساجد را به شکل مسجد پیامبر در مدینه میساختند. این مسجد عبارت بود از یک شبستان مسقفِ مستطیل شکل با ستونهایی از تنه درختان خرما که از سه طرف محصور بود و از یک طرف به صحن وسیع مسجد چهره می گشود.

تا مدتها مساجد ایرانی یا طبق همین الگوی شبستانی ساخته میشدند یا همان چهار طاقیهای زرتشتی بودند که با تغییرات جزیی تبدیل به مسجد میشدند.

اما تلفیق این دو سبک با یکدیگر، سبک جدیدی را در معماری ایرانی پدید آورد که نه مسجد پیامبر در مدینه بود و نه چهارتاقی ساسانی. در عین حال عناصری از هر دو را در خود گرد آورده بود. بدین ترتیب، شبستان مستطیل شکل بر جای خود باقی ماند اما بر فراز شبستان و در مهم ترین بخش آن که جایگاه محراب و منبر بود، گنبد قرار گرفت. مسجد جامع عتیق اصفهان که ساختار کنونیاش متعلق به دوران سلجوقی (سده پنجم و ششم هجری قمری) است، چنین الگویی را به روشنی بازمیتاباند.

این الگو به تدریج کامل و به پیدایی مساجد چهار ایوانی منجر شد. در مساجد چهار ایوانی، مسجد به دور یک صحن چهارگوش شکل می گیرد. هر کدام از شبستانها یا رواقهایی که در چهارسوی این صحن قرار گرفتهاند، دارای یک ایوان هستند. ایوان شبستان جنوبی که رو به قبله است، اهمیت بیشتری دارد و معمولأ بر فراز آن دو مناره به چشم میخورد.

کاملترین نمونه از مساجد چهار ایوانی ایران، مسجد جامع عباسی یا مسجد شاه اصفهان است که در دوران سلطنت شاه عباس صفوی در میدان نقش جهان ساخته شد و در زمانهای بعد در مساجد دیگر مورد اقتباس قرار گرفت.

مساجد ایرانی اجزا و عناصر دیگری هم دارند و البته به رغم شباهتهای فراوان، بسته به این که کجا، کی و در چه شرایطی ساخته شده باشند، تنوع زیادی را به نمایش می گذارند. با وجود اين، چنین می نماید که گنبد، مناره، محراب، ایوان، صحن و شبستان ستون دار، عناصر مشترک در بیشتر مساجد ایرانی هستند.

این را هم نباید از یاد برد که مساجد ایران تا دوران مغول، ظاهری ساده داشتند و به رنگ مصالح خود چون خشت، گچ و آجر بودند، اما از دوره تیموری به شکل فزایندهای رو به تجمل رفتند و به شدت رنگین شدند. مساجد دوران صفویه، خصوصا دو مسجد شاه و شیخ لطف الله نقطه اوج این روند هستند.

وجود عناصری چون گنبد، ایوان، مناره و غیره اگرچه دلایل کارکردی، ساختاری و زیبایی شناختی دارد، اما خالی از وجوه نمادین و برخی تعابیر وتآویل نیست. مثلا همواره این پرسش وجود دارد که چرا وقتی یک مناره برای گفتن اذان کفایت می کند، مساجد ایرانی از یک زمان به بعد دارای دو مناره متقارن در اطراف ایوان هستند؟




منبع : هنر معماری
آخرین ارسال های من :

منم شهرسازی که می سازمت ، چو ایران جدم کوروش
موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده بازدید آخرین ارسال
  دانلود پاورپوینت گونه شناسی معماری خانه های ایرانی-زبان اصلی atelieahjam 1,349 1393-1-29، 12:48 صبح
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت يخچال در معماری ایرانی atelieahjam 717 1393-1-25، 09:36 عصر
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت مسجد جامع نیشابور atelieahjam 1,088 1393-1-25، 07:58 عصر
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت آشنایی با معماری اسلامی ( مسجد ) atelieahjam 2,426 1393-1-24، 09:56 صبح
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت مسجد جامع ورامین atelieahjam 2,223 1392-11-28، 07:15 عصر
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت مسجد جامع ساوه atelieahjam 1,455 1392-11-13، 06:35 عصر
آخرین ارسال: atelieahjam
  مسجد جنه ، بزرگترین مسجد خشتی دنیا arshadememari 1,282 1391-9-1، 11:38 عصر
آخرین ارسال: arshadememari
  مسجد زاهر مالزی Ƒanos 1,663 1391-5-11، 07:46 عصر
آخرین ارسال: Ƒanos
  طراحی مسجد-معماری مذهبی alireza 3,007 1390-4-17، 04:35 عصر
آخرین ارسال: alireza
  بخشهایی از گنبد مسجد امام اصفهان چین خورده است! ALI XxX 1,272 1390-2-25، 08:40 صبح
آخرین ارسال: ALI XxX
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
آمار انجمن
آخرين ارسال ها
موضوع تاريخ, زمان  نويسنده آخرين ارسال کننده انجمن
  غیر رایگان  دانلود جزوه فنون و روش های برنامه ریزی-قسمت اول 6-29 0RKIDEH مصطفی 1992 تحقیقات ،جزوات(vip-2)
  پایان نامه امنیت شهری 6-21 غفوریان yashar.k درخواست پایان نامه
  منابع دارای اولویت اول مطالعه داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد شهرسازی ویژه آز... 6-15 kasrak mtalkhab معرفی کتابهای تخصصی شهرسازی
  مبانی برنامه ریزی و مدیریت محیطی 6-15 محمد یگانه mtalkhab تحقیقات ،جزوات(vip-1)
  دانلود ArcGIS Desktop 10.2.0.3348 همراه با آموزش نصب 6-14 alireza saeed87 آموزش GIS
  دومین کنفرانس ملی یافته های نوین پژوهشی وآموزشی عمران معماری شهرسازی و محیط... 6-10 Sahab Sahab اخبار همایش ها
  غیر رایگان  داغ داغ، نقشه gis شهر تهران 6-10 parasto_gh mtr6510 طرح،پروژه،نقشه(vip-2)
  دانلود جزوه تصویری آموزش gis با فرمت pdf 6-10 alireza mtr6510 نرم افزار gis--پاسخگو مهندسین aramo و ...
  چیدمان فضا در طراحی شهری -space syntax 6-10 mtr6510 mtr6510 تالار گفتمان طراحی شهری
  آموزش تکنیک چیدمان فضا و نرم افزار دپس مپ ویژه طراحان و برنامه ریزان شهری 6-10 mtr6510 mtr6510 نرم افزار
  شهر شناور روی آب به نام لی لی پد 6-5 somita thicharua88 اخبار طراحی شهری
  تدریس و آموزش روش راندینلی 6-5 yaser seraj thicharua88 مدل های کمی در شهرسازی
  راهنمایی 6-1 faribayekta faribayekta پرسش و پاسخ
  کتاب شهرسازی 5-28 faribayekta faribayekta پرسش و پاسخ
  فروش کتاب های اسکیس شهرسازی و معماری 5-21 joachom alireza فروشگاه کتاب نو و دست دوم
با ارسال فایل و شرکت در موضوعات ایجاد شده و پاسخ به آنها ما را همراهی کنید.

[-]
جستجو
جستجوی گوگل