ایران شهرساز را در تلگرام دنبال کنید

[-]
[-]

پشتیبانی 09120592515 ایمیل: iranshahrsaz@yahoo.com

[-]
[-]
امتیاز موضوع:
  • 41 رأی - میانگین امتیازات: 2.85
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
1
مسجد با رنگ ایرانی
پس شگفت نیست که چنین مردمانی مساجد خویش را به سبک خاص خود بنا کنند؛ به گونهای که تلفیقی از مسجد پیامبر در مدینه و آتشکدههای زرتشتی باشد. مسجد آنان اسلامی بود، اما مانند مساجد حجاز و مصر و شام و قرطبه، عربی نبود.


احتمالا نخستین مساجد ایران، همان آتشکدههای دوران ساسانی بودند. این گونه آتشکدهها به شیوه چهارتاقی ساخته میشدند. چهارتاقی شامل چهار ستون در چهار گوشه یک قاعده مربع است که به وسیله چهار قوس به یکدیگر متصل میشوند و بر فرازشان یک گنبد جای می گیرد. از آن جا که چنین بنایی از چهار طرف باز است، چهارتاقی خوانده میشود.
تبدیل آتشکدههای زرتشتی به مسجد به زمان طولانی و هزینه زیاد نیاز نداشت و نمادی از غلبه و نفوذ اسلام در سرزمینهای فتح شده به شمار میرفت. اما این الگو نمی توانست برای همیشه مورد استفاده قرار گیرد و معلوم بود که اسلام نیز همچون سایر ادیان، معابد خاص خود را پدید میآورد.

در سدههای نخستین اسلامی، کمابیش همه مساجد را به شکل مسجد پیامبر در مدینه میساختند. این مسجد عبارت بود از یک شبستان مسقفِ مستطیل شکل با ستونهایی از تنه درختان خرما که از سه طرف محصور بود و از یک طرف به صحن وسیع مسجد چهره می گشود.

تا مدتها مساجد ایرانی یا طبق همین الگوی شبستانی ساخته میشدند یا همان چهار طاقیهای زرتشتی بودند که با تغییرات جزیی تبدیل به مسجد میشدند.

اما تلفیق این دو سبک با یکدیگر، سبک جدیدی را در معماری ایرانی پدید آورد که نه مسجد پیامبر در مدینه بود و نه چهارتاقی ساسانی. در عین حال عناصری از هر دو را در خود گرد آورده بود. بدین ترتیب، شبستان مستطیل شکل بر جای خود باقی ماند اما بر فراز شبستان و در مهم ترین بخش آن که جایگاه محراب و منبر بود، گنبد قرار گرفت. مسجد جامع عتیق اصفهان که ساختار کنونیاش متعلق به دوران سلجوقی (سده پنجم و ششم هجری قمری) است، چنین الگویی را به روشنی بازمیتاباند.

این الگو به تدریج کامل و به پیدایی مساجد چهار ایوانی منجر شد. در مساجد چهار ایوانی، مسجد به دور یک صحن چهارگوش شکل می گیرد. هر کدام از شبستانها یا رواقهایی که در چهارسوی این صحن قرار گرفتهاند، دارای یک ایوان هستند. ایوان شبستان جنوبی که رو به قبله است، اهمیت بیشتری دارد و معمولأ بر فراز آن دو مناره به چشم میخورد.

کاملترین نمونه از مساجد چهار ایوانی ایران، مسجد جامع عباسی یا مسجد شاه اصفهان است که در دوران سلطنت شاه عباس صفوی در میدان نقش جهان ساخته شد و در زمانهای بعد در مساجد دیگر مورد اقتباس قرار گرفت.

مساجد ایرانی اجزا و عناصر دیگری هم دارند و البته به رغم شباهتهای فراوان، بسته به این که کجا، کی و در چه شرایطی ساخته شده باشند، تنوع زیادی را به نمایش می گذارند. با وجود اين، چنین می نماید که گنبد، مناره، محراب، ایوان، صحن و شبستان ستون دار، عناصر مشترک در بیشتر مساجد ایرانی هستند.

این را هم نباید از یاد برد که مساجد ایران تا دوران مغول، ظاهری ساده داشتند و به رنگ مصالح خود چون خشت، گچ و آجر بودند، اما از دوره تیموری به شکل فزایندهای رو به تجمل رفتند و به شدت رنگین شدند. مساجد دوران صفویه، خصوصا دو مسجد شاه و شیخ لطف الله نقطه اوج این روند هستند.

وجود عناصری چون گنبد، ایوان، مناره و غیره اگرچه دلایل کارکردی، ساختاری و زیبایی شناختی دارد، اما خالی از وجوه نمادین و برخی تعابیر وتآویل نیست. مثلا همواره این پرسش وجود دارد که چرا وقتی یک مناره برای گفتن اذان کفایت می کند، مساجد ایرانی از یک زمان به بعد دارای دو مناره متقارن در اطراف ایوان هستند؟




منبع : هنر معماری
آخرین ارسال های من :

منم شهرسازی که می سازمت ، چو ایران جدم کوروش
موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده بازدید آخرین ارسال
  دانلود پاورپوینت گونه شناسی معماری خانه های ایرانی-زبان اصلی atelieahjam 1,465 2014-04-18، 12:48 AM
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت يخچال در معماری ایرانی atelieahjam 779 2014-04-14، 09:36 PM
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت مسجد جامع نیشابور atelieahjam 1,229 2014-04-14، 07:58 PM
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت آشنایی با معماری اسلامی ( مسجد ) atelieahjam 2,843 2014-04-13، 09:56 AM
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت مسجد جامع ورامین atelieahjam 2,460 2014-02-17، 07:15 PM
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت مسجد جامع ساوه atelieahjam 1,574 2014-02-02، 06:35 PM
آخرین ارسال: atelieahjam
  مسجد جنه ، بزرگترین مسجد خشتی دنیا arshadememari 1,454 2012-11-21، 11:38 PM
آخرین ارسال: arshadememari
  مسجد زاهر مالزی Ƒanos 1,811 2012-08-01، 07:46 PM
آخرین ارسال: Ƒanos
  طراحی مسجد-معماری مذهبی alireza 3,163 2011-07-08، 04:35 PM
آخرین ارسال: alireza
  بخشهایی از گنبد مسجد امام اصفهان چین خورده است! ALI XxX 1,363 2011-05-15، 08:40 AM
آخرین ارسال: ALI XxX
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
آمار انجمن
آخرين ارسال ها
موضوع تاريخ, زمان  نويسنده آخرين ارسال کننده انجمن
  آموزش و مشاوره تخصصی با نرم افزار PLS 01-16 amindatcom دنیا70 سایر نرم افزارها
  مشاوره برنامه ریزی  مشاوره مباحث عمومی شهرسازی -مهشید جمشیدی -رتبه 13 کنکور ... 01-16 mahshid -jm tornado26 مشاوره کنکور
  کتاب های آمادگی کارشناسی ارشد خانه شهرسازان 01-16 davd alireza کتابخانه شهرسازی(2)
  4 آزمون آنلاین رایگان گرایش برنامه ریزی شهری و طراحی شهری 01-14 alireza alireza تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  خبر ویژه  لغو مصوبه کمسیون هم ارزی توسط هییت عمومی دیوان عدالت 01-12 maravia1979 omid623 سوالات
  طرح تفصيلي و بازنگري منطقه 6 اصفهان 12-25 niloofarny zahrash68 درخواست طرح جامع
  دفترچه راهنمای ثبت نام در آزمون کارشناسی ارشد سال 1397 سازمان سنجش 12-07 Sahab Sahab مشاوره برای کنکور مرحله اول
  مشاوره برنامه ریزی  کنکور برنامه ریزی شهری ۹۷ 12-02 Sbht Sbht مشاوره برای کنکور مرحله اول
  GISاستان ایلام 11-30 ماراویا alireza طرح تفصیلی شهرهای ایران dwg و gis
  مجموعه ای از قوانین مهم شورای عالی شهرسازی و معماری ایران کنکور ارشد و دکتر... 11-26 alireza milad93 تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  درخواست رایگان  نظریه های برنامه ریزی شهری 11-26 mmmmm12345 milad93 برنامه ریزی شهری
  نقشه اتوکدی استثنایی طرح هادی روستا ازناو ملایر - استان همدان 11-26 alireza milad93 طرح،پروژه،نقشه(vip-1)
  نقشه اتوکدی منطقه 21 تهران با فرمت dwg 11-26 alireza raha93 طرح،پروژه،نقشه(vip-1)
  کمک فوری 11-26 hellena raha93 gis
  معنی  settlement layout چی میشه؟ 11-26 shiva99 raha93 مقالات انگلیسی
با ارسال فایل و شرکت در موضوعات ایجاد شده و پاسخ به آنها ما را همراهی کنید.

[-]
جستجو
جستجوی گوگل