ایران شهرساز را در تلگرام دنبال کنید

[-]
[-]

پشتیبانی 09120592515 ایمیل: iranshahrsaz@yahoo.com

[-]
[-]
امتیاز موضوع:
  • 71 رأی - میانگین امتیازات: 3.2
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
1
تئوری های مکان یابی
همزمان با توسعه صنایع و پی آمدهای اقتصادی و اجتماعی آن، نظریه های مکان یابی به منظور بهره وری بیشتر از فعالیت های صنعتی و کم کردن آثار منفی و ضررهای اقتصادی، ارائه شد.

این نظریه ها توسط اندیشمندانی همچون «آلفرد وبر»، «آگوست لوش»، «پالاندر»، «اسمیت»، «گرین هات»، «والتر ایزارد»، «مایکل راسترون»، «کریستالر» و «لانهارد» مطرح شده است.

لانهارد در سال های 1882- 1885 میلادی، تئوری مکان یابی صنایع خود را مطرح نمود؛ اما چارچوب علمی این تئوری توسط وبر آلمانی در سال 1909 میلادی پایه ریزی شد. سپس لوش و کریستالر با بسط و توسعه این تئوری، نظریه مکان مرکزی را ارائه کردند و در نهایت هوور این تئوری را به بلوغ و کمال رساند.

بر طبق تاریخچه جغرافیای اقتصادی، تا قبل از دهه 60 میلادی، اساسی ترین فرض رایج در چگونگی برپایی صنایع و کمینه کردن هزینه ها بر پایه باور انسان اقتصادگرا بود که در آن انسان دارای توانایی رقابت با رقبا، آینده نگری و برخورداری از اطلاعات و آگاهی های مورد نیاز در فرآیند تصمیم گیری تصور می شد. بدیهی است که چنین فرضی در تطابق کامل با دنیای واقع قرار نمی گرفت. بدین ترتیب اب دیگری در نظریه های مکان یابی (خصوصا مکان یابی های صنعتی)- بر اساس نگرش های رفتاری- شکل گرفت که بر مفهوم انسان بهینه جو تاکید می کنند.

از طرف دیگر مبنای نظریه های حداقل هزینه، کاهش هزینه های حمل و نقل بود که در آن ها به هیچ وجه به عامل تقاضا به عنوان یک عامل تعیین مکان و موقعیت جغرافیایی توجهی نمی شد. این امر موجب گرایش تحلیل های تئوری به سمت تجزیه و تحلیل بازارهای در دسترس و رقابت برای توسعه و گسترش بازارها شد. طبق این تئوری ، کارفرمایان اقتصادی نه تنها از طریق کاهش هزینه های تولید (از جمله هزینه های حمل و نقل)، بلکه با دسترسی به بازارهای مطمئن تر و گسترده تر سعی در حداکثر کردن درآمدها داشتند.

نظریه های مکان یابی در نهایت با اثرپذیری از رویکردهای سیستمی به مسائل در اواخر دهه 70 میلادی، سعی در تلفیق هم زمان دو نظریه سابق نمودند. در این رویکرد، فعالیت ها و صنایع باید در موقعیتی جانمایی شوند که فاصله درآمدها از هزینه ها(سود) را برای کارفرمایان اقتصادی به بیشترین مقدار ممکن سوق دهد.

بدین ترتیب هنگامی که هدف به سمت سودآوری میل کند، دو متغیر هزینه و درآمد نیز ظاهر می شوند. اگر نقطه نمایی مطلوب، سود باشد، در جواب این سئوال که «چه صنایعی در کجا؟»؛ یعنی همان بحث مکان یابی و جانمایی، درآمدها و هزینه ها نیز مورد توجه قرار می گیرند و از آنجا که هریک از این دو متغیر با موقعیت جغرافیایی استقرار وابستگی دارند، ساختار سود را نیز در اماکن مختلف دگرگون می کند.



تئوری های اقتصادی متفاوت مکان یابی در جهت اصل کمینه کردن هزینه ها

هزینه یکی از عوامل موثر بر سودآوری صنایع و بنگاه های تولیدی است؛ چرا که سود بنگاه از رابطه درآمد منهای هزینه بدست می آید. اما در صورتی که متغیرهای مذکور را تابعی از متغیر جغرافیایی و برداری X در نظر بگیریم، خواهیم داشت:

Profit (x) = Income (x) – Cost (x)

Then: d{ Profit (x)} / dx = d{ Income (x)} / dx – d{ Cost (x)}/ dx

به این دلیل زا نظر ریاضی نیز بیشینه کردن سود، همواره معادل کمینه کردن هزینه نخواهد بود این تناظر و تعادل هنگامی رخ خواهد داد که فرض استقلال درآمد از موقعیت جغرافیایی (Income (x) = cte) در مدل لحاظ شود. بنابراین کمینه کردن هزینه ها تنها یک جواب (اکسترممی) بهینه موضعی را به دست خواهد داد که فقط می توان انتظار داشت که جواب حاصله، جوابی خوب باشد نه بهینه.

اما بیشتر کسانی که از وبر آلمانی تبعیت کرده اند، تئوری حداقل کردن هزینه را در اقتصاد مکان یابی پذیرفته اند. افرادی چون پالاندر و هوور با اینکه به نظریه های بازار و بیشینه کردن سود نگاهی داشته اند، متد کمینه کردن هزینه را کماکان قبول کردند.



تئوری لانهارد

به طور خلاصه لانهارد با در نظر گرفتن دو موقعیت جغرافیایی عرضه مواد اولیه و یک موقعیت بازار فروش،مدل ساده مثلثی را برای مکان یابی بهینه صنایع، پیشنهاد می کند. مکان بهینه با در نظر گرفتن هزینه های حمل و نقل، بین رئوس مثلث و انجام محاسباتی نه چندان پیچیده حاصل می شود. در ادامه شمایی از این مدل مشاهده می شود.

تئوری وبر

تئوری مکان یابی صنعتی وبر در سال 1909 و با انتشار کتاب Veber Standortder Industrien معرفی شد. تحقیقات وبر معطوف به صنایع کارخانه ای بود و جنبه قیاسی داشت. این مطالعات در دو بخش انجام شده است؛ بخشی از مطالعات وبر در مورد قوانین عام و تئوریک مکان یابی بود که این قوانین باید در دنیای واقعی آزموده شوند و بخش دیگر ارائه نظریه واقع گرا است. او در این بخش از مطالعات خود سعی کرده است که از عنصر تجربی برای چیزی که خود او نظریه واقع گرا می نامید، استفاده نماید.

فرضیات اساسی و ساده کننده ای که وبر برای مدل خویش در نظر گرفت، چنین اند:

· محل جغرافیایی مواد خام مشخص بوده و این مواد خام فقط در برخی مکان ها قابل دسترسی هستند.

· موقعیت جغرافیایی و نیز اندازه (بزرگی بازار) مکان های مصرف، روشن است و بازار از چند نقطه مجزا و جدا از هم تشکیل شده است.

· همچنین هر تولید کننده، بازار نامحدودی در اختیار دارد. یعنی شرایط رقابت کامل برقرار است و امتیازات انحصاری از نظر انتخاب مکان وجود ندارد.

· چندین مکان عرضه ثابت برای عرضه نیروی کار وجود دارد، به طوری که این نیروی کار دارای قابلیت تحرک نبوده و عرضه آن در دستمزد جاری نامحدود است.

· فرضیات دیگر، شامل عدم توجه به عواملی مثل نرخ بهره، امنیت و سطح مالیات و نیز یکنواختی فرهنگی سیستم سیاسی و اقتصادی، می باشد.

در مدل ساده وبر، سه عامل بر مکان یابی صنعتی تاثیر گذار هستند که شامل دو عامل عمومی منطقه ای یعنی هزینه های نیروی کار و حمل و نقل و نیز عامل امتیازات تمرکز و یا عدم تمرکز می باشند. روش وبر مکان یابی بدین صورت بود که ابتدا فقط عامل هزینه حمل و نقل را در نظر گرفت و نقطه مربوط به حداقل هزینه حمل ونقل را تعیین کرد و سپس شرایطی را در نظر گرفت که عوامل نیروی کار و تمرکز نیز وارد تجزیه و تحلیل شود.

وبر حداقل هزینه حمل و نقل را مانند لانهارد به وسیله مثلث مکان یابی نشان داد. او از فضای اقتصادی ساده شده خود یک نقطه مصرف و دو منبع مواد اولیه که بیشترین اهمیت را دارند، انتخاب کرد تا بدین وسیله چگونگی استقرار کارخانه را نشان دهد. مکان مربوط به حداقل هزینه حمل و نقل، نقطه ای است که کل تن-کیلومتر (شامل رسیدن مواد اولیه به محل جدید و محصول تولید شده به بازار)، حداقل شود.
آخرین ارسال های من :

 سپاس شده توسط: محبوبه 85 ، elyastahernia
2
RE: تئوری های مکان یابی
سپاس فراوان مهندس بسیارخوب بود

آخرین ارسال های من :
3
RE: تئوری های مکان یابی
سلام
مرسی آقای مهندس

آخرین ارسال های من :
موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده بازدید آخرین ارسال
  مطالعه عملکردی روش تحلیل سلسله مراتبی AHP در بهینه یابی گزینه های بهسازی ساختمانهای م khansa 557 1393-12-26، 01:42 عصر
آخرین ارسال: khansa
  مقاله معیارهای انتخاب مکان دفن پسماند khansa 507 1393-12-26، 01:17 عصر
آخرین ارسال: khansa
Lightbulb مقاله نام مقاله : سنجه‌های پیاده‌پذیری (نقش پیاده‌راه‌سازی در بهبود حس مکان) khansa 591 1393-12-26، 12:36 عصر
آخرین ارسال: khansa
  مقاله مکان و مسکن در منظر اسلام AliReza 762 1393-8-17، 07:07 عصر
آخرین ارسال: AliReza
  رایگان دانلود مقاله روح مکان در باغ ایرانی atelieahjam 1,195 1393-8-7، 09:09 عصر
آخرین ارسال: atelieahjam
  ارزیابی زیبایی و هویت مکان khansa 1,071 1393-7-26، 08:05 صبح
آخرین ارسال: khansa
  مقاله جدید تبیین مدل هویت مکان-حس مکان و بررسی عناصر و ابعاد مختلف آن* نمونه موردی: leila 530 1393-5-29، 03:48 عصر
آخرین ارسال: leila
  مکان‌یابی بهینۀ پارکینگ‏های عمومی در C.B.D شهرهای ایران (نمونۀ موردی: مرکز تجاری تاری leila 708 1393-5-29، 12:53 صبح
آخرین ارسال: leila
  ارتقاء تعامل کودک با مکان در فضای باز مجتمع‌های مسکونی khansa 676 1393-5-22، 07:06 صبح
آخرین ارسال: khansa
  ارزيابي روشهاي بولين، تحليل سلسله مراتبي و ترکيب خطي وزني در مکان يابي محل دفن مواد msharifi 420 1393-4-18، 07:20 عصر
آخرین ارسال: msharifi
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
آخرین ارسال های انجمن
آخرين ارسال ها
موضوع تاريخ, زمان  نويسنده آخرين ارسال کننده انجمن
  کنکوری های عزیز منتظرتان بعد از کنکور هستیم دیروز AliReza AliReza تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  توزیع کارت کنکور ارشد 95آغاز شد/ الزام رفع نقص زبان خارجی و معلولیت 2-13 Sahab Sahab اخبار دانشگاه
  دانشگاه هنر دانشجوی دکتری بدون آزمون پذیرش می کند 2-10 Sahab Sahab اخبار دانشگاه
  وام دکتری افزایش یافت/ پرداخت بدون محدودیت 2-10 Sahab Sahab اخبار دانشگاه
  کارنامه انتخاب رشته کنندگان کنکور دکتری 95 منتشر شد 2-10 Sahab Sahab اخبار دانشگاه
  نتایج فراگیر ارشد پیام نور اعلام شد/ آغاز ثبت نام از ۱۸ اردیبهشت 2-10 Sahab Sahab اخبار دانشگاه
  طرح دانشگاه پیام نور برای ادامه تحصیل سربازان حین خدمت 2-10 Sahab Sahab اخبار دانشگاه
  اطلاعیه  دانلود رایگان ازمون + جواب هشت مرحله ای 91-92 برنامه ریزی شهری خ... 2-10 محمد یگانه محیا خانوم سوالات
  درخواست راهنمایی برای انتخاب موضوع پایان نامه 2-10 atelieahjam فاطیمااا مشاوره متفرقه
  نظرسنجی درباره ارائه فایل با حداقل قیمت در سایت ، لطفا در این نظرسنجی شرکت ... 2-8 atelieahjam ZAHRABB گفتگوی آزاد
  مهم:دانلود فیلم اموزش جامع تری دی مکس3dmax به زبان فارسی 2-8 rezahuman9 Kishnet عکس ، فیلم و mp3
  تمدید کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و منظر شهری دانشگاه استانبول 2-6 Sahab Sahab اخبار همایش ها
  دوستان مشهدی لطفا کمک کنید 2-4 Mohsenurbanism Mohsenurbanism تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  توزیع کارت آزمون ارشد 95 از 13 اردیبهشت 1-31 MHAKBARI MHAKBARI اخبار دانشگاه
  مقاله  درخواست دانلود مقاله 1-29 moni_utopia haydariyan دانلود و ترجمه مقالات از پایگاه های مع...
با ارسال فایل و شرکت در موضوعات ایجاد شده و پاسخ به آنها ما را همراهی کنید.
[-]
جستجو
جستجوی گوگل