ایران شهرساز را در تلگرام دنبال کنید

[-]
[-]

پشتیبانی 09120592515 ایمیل: iranshahrsaz@yahoo.com

[-]
[-]
امتیاز موضوع:
  • 57 رأی - میانگین امتیازات: 2.95
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
1
معماری ایران در دوره صفوی
معماری دوره صفوی یکی از نقاط اوج معماری ایرانی و یکی جلوه‌های اصلی هنر دوره صفوی است. از عمارات دوران صفوی در مقایسه با بناهای دوران‌های دیگر ایران، تعداد بیشتری باقی مانده‌است. با این وجود معماری دوران صفوی نسبت به معماری سلجوقی، ایلخانی و تیموری ناشناخته مانده‌است. چند عامل به تعیین این تناقض کمک می‌کند. یک عامل، عامل پیش پا افتاده تعصب و پیشداوری است. عمارات زیبای دوران صفوی پیوسته تحسین بی چون و چرا در پی داشته، از این رو به سادگی در زمره طبقه‌بندی ناخوشایند جذابیت‌های توریستی قرار گرفته و به همین دلیل تعدادی از آن‌ها به صورت جدی ارزیابی مفصل و محققانه نشده‌است. از طرف دیگر، می‌توان مستندات ناقض و ناکامی معماری صفوی را نیز ذکر کرد: یعنی کمبود نسبی مقاله‌ها، طراحی‌ها و رسالات علمی در این زمینه به جستارهای عموماً شتابزده انجامیده‌است. یک عامل مهم دیگر، بی حفاظی و در دسترس همگان بودن معدودی از بناهای مهم اصفهان است که این امکان دسترسی به‌آن‌ها باعث شده که در مقایسه با آثار غیر غابل دسترس اردبیل، ماهان، کرمان و مشهد بطور غیر منصفانه نا شناخته باقی بمانند.

زمینه سیاسی

زمینه سیاسی این روزگار در نظر اول حاکی از اوضاع مطلوب برای برنامه‌ریزی‌های عظیم معماری است. هر کدام از شاهان صفوی سلطنت‌های بیست و پنج ساله و یا بیشتر داشتند. این سلطنت‌های طولانی شرایط مطلوبی را برای عملیات مطمئن معماری پدید می‌آورد. اما این عملیات و اقدام‌ها بطور پراکنده صورت گرفت چون تعدادی از این شاهان یعنی شاه اسماعیل اول و شاه تهماسب اول نتوانستند محرکه لازم را از بالا تزریق کنند. به همین دلیل در فاصله بین سالهای ۹۰-۱۵۰۰م کارهای معماری عظیمی در ایران صورت نپذیرد، یعنی قرنی که از زمان ورود آل بویه به صحنه سیاسی در ایران بی‌سابقه بود.

این اوضاع با جلوس شاه عباس با پویائی تمام تغییر یافت، و دلیل آن هم بی تردید در اشتیاق خود شاه و درباریان او به بناسازی و عمارت‌‌پردازی بود. بعید نیست که رقبای قبیله‌ای و گروهی دربار صفوی بهانه رقابت خویشتن را در برنامه ریزی‌های معماری یافته باشند. چنین می‌نماید که زنان در امر بناسازی چندان دست نداشته‌اند و زنانی که از برنامه‌های معماری حمایت کرده‌اند فقط به امر مدرسه‌سازی پرداخته‌اند. در خارج از محدوده دربار، احتمالاً طبقه تجار هم با حمایت مالی خود تعداد زیادی بازار (در قزوین، کرمان، کاشان، قم، به غیر از خود اصفهان) بر پا کرده‌اند.

کمیت و توزیع بناها

این امر نیز ارتباطی مستقیم با زمینه سیاسی معماری دوره صفوی دارد. می‌توان تعمیم‌هایی را درباره کمیت، توزیع، نوع و زمانبندی آنها صورت‌بندی کرد. کمیت ابنیه شاید عاملی عمده و ناقص نام‌های جغرافیایی مشکاتی، آثار زیادی را در مقایسه با سایر ادوار تاریخ ایران به دوره صفوی نسبت داده‌است. گزارش‌های منتشر شده درباره بناهای اصفهان و یزد، نقصان و شمول آن را بر عمارات صفوی به ثبوت می‌رساند. بعید نیست که تعداد ۱۱۱ بنای صفوی که دکتر پیکت گزارش کرده نیمی از کل آثار واقعی این دوره باشد.

سبک
بهتر آنست که سبک بناهای صفوی با توجه به کمیت و تنوع آن‌ها با تمرکز در سه ناحیه عمده بررسی و ارزیابی شود: ابنیه سده هفدهم اصفهان، آرامگاه‌های بزرگ، معماری غیر مذهبی سده هفدهم. بهترین معماری این دوره آنست که مفهومی منسجم از ارزش‌های فضائی دارد. این مفهوم تماشائی‌ترین وجه خود را در مناظر کلی به نمایش می‌گذارد که در آن هر بنائی بناهای مجاور را تکمیل می‌کنند. این مفهوم در سطح وسیعی از معماری منظرهای چهارباغ بیان شده یعنی جائی که به نظر می‌آیند و بطور سنجیده فرع بر منظره‌پردازی خیابان قرار گرفته‌اند. معماری صفوی محتاط است. این معماری با حجم‌ها و توده‌های عظیم سرو کار دارد و سطوح نرم و ساده را بر سطوح پیچیده و بغرنج ترجیح می‌دهد. طاق بندی که اساس و ذرات هر نوع معماری خط خمیده‌است، به جز در چند ساختمان زیارت گاهی نظیر ماهان، یکنواخت و تکرار شونده‌است. هنگامی که معمار دوره صفوی تردیدی می‌کرده، چند ردیف دیگر از کندوهای مقرنسی دیگر می‌ساخته‌است. گنبدهای دوره صفوی از الگوهای دوره تیموری و ایلخانی، نه جلوتر، پیروی کرده‌اند.

آخرین ارسال های من :
موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده بازدید آخرین ارسال
  تأثیر معماری اروپا یی بر معماری ایران در دوره قاجار reza1366 2,590 1391-11-16، 10:58 عصر
آخرین ارسال: alireza
  نقش تبریز در معماری peyman 1,730 1390-2-12، 10:46 عصر
آخرین ارسال: peyman
  انرژی ژئوترمال و بررسی تجارب جهانی آن در معماری و شهرسازی پایدار ALI XxX 1,733 1390-2-6، 02:56 عصر
آخرین ارسال: ALI XxX
Rainbow ساخت وساز پایدار در رابطه با معماری سنتی ایران urbanism 4,482 1390-1-10، 01:56 عصر
آخرین ارسال: alireza
  معماری هندسه گرا reza1366 1,706 1390-1-2، 12:01 صبح
آخرین ارسال: reza1366
  فنلاند، سرزمین معماری چوبی reza1366 1,571 1390-1-1، 11:53 عصر
آخرین ارسال: reza1366
  تاریخچه جایزه معماری پریتزکر (نوبل معماری) reza1366 1,917 1390-1-1، 11:47 عصر
آخرین ارسال: reza1366
  نظریه معماری reza1366 1,766 1389-12-24، 07:52 صبح
آخرین ارسال: reza1366
  تاریخ معماری reza1366 1,589 1389-12-24، 07:50 صبح
آخرین ارسال: reza1366
  کلیاتی درباره معماری و معماران reza1366 1,606 1389-12-24، 07:47 صبح
آخرین ارسال: reza1366
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
آمار انجمن
آخرين ارسال ها
موضوع تاريخ, زمان  نويسنده آخرين ارسال کننده انجمن
  دانلود جزوه تصویری آموزش gis با فرمت pdf 5-25 alireza hamed_1361 نرم افزار gis--پاسخگو مهندسین aramo و ...
  فروش کتاب های اسکیس شهرسازی و معماری 5-21 joachom alireza فروشگاه کتاب نو و دست دوم
  [خبر شهرسازی]  کتاب شهرهای رویایی؛ 7 ایدة شهری به عنوان شاکلة جهان 5-14 kasrak kasrak منابع
  غیر رایگان  داغ داغ، نقشه gis شهر تهران 5-14 parasto_gh j77 طرح،پروژه،نقشه(vip-2)
  پنجمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری-دانشگاه شهید بهشتی 5-14 Sahab Sahab اخبار همایش ها
  آخرین مهلت ارسال مقالات دومین کنفرانس بین المللی عمران،معماری وطراحی شهری-... 5-14 Sahab Sahab اخبار همایش ها
  اولین کنفرانس ملی پژوهش های نوین در عمران، معماری، محیط زیست و توسعه پایدار... 5-14 Sahab Sahab اخبار همایش ها
  سوالات ارشد طراحی شهری 1396 با جواب تشریحی 4-31 alireza alireza تالار گفتمان طراحی شهری
  جدیدترین منابع دکتری شهرسازی 1396 4-29 alireza alireza تالار گفتمان دکتری شهرسازی
  نکات مهم و روزانه دکتری شهرسازی ویژه کنکور 95 4-29 alireza alireza تالار گفتمان دکتری شهرسازی
  سوالات ارشد برنامه ریزی شهری 1396 با جواب تشریحی 4-28 alireza alireza تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  سوال و جواب اسکیس کنکور ارشد طراحی شهری سال 1396 4-28 alireza alireza تالار گفتمان طراحی شهری
  سوالات دکتری شهرسازی 1396 با جواب تشریحی 4-26 alireza alireza تالار گفتمان دکتری شهرسازی
  طرح منطقه ای 4-25 حدیث گلی حدیث گلی تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  آمارنامه ی استان اصفهان، یزد و چهار محال و بختیاری 4-25 حدیث گلی حدیث گلی تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
با ارسال فایل و شرکت در موضوعات ایجاد شده و پاسخ به آنها ما را همراهی کنید.

[-]
جستجو
جستجوی گوگل