ایران شهرساز را در تلگرام دنبال کنید

[-]
[-]

پشتیبانی 09120592515 ایمیل: iranshahrsaz@yahoo.com

[-]
[-]
امتیاز موضوع:
  • 62 رأی - میانگین امتیازات: 3.16
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
1
طراحی مسجد-معماری مذهبی
طراحی مسجد
یکی از مهمترین گونه‎های معماری در طول تاریخ، معماری مذهبی بوده است، بگونه‎ای که بخش مهمی از آثار ماندگار معماری جهان را فضاهای آرامگاهی و عبادتگاهی تشکیل می‎دهد. معماری مساجد به عنوان فضاهای عبادتگاهی مخصوص دین اسلام، مهمترین نمود معماری اسلامی محسوب می‎شود که در پهنه گسترده جغرافیای سرزمین‎های اسلامی از تنوع و گونه‎گونی خاصی از نظر نحوه طراحی و چگونگی برخورد با اقلیم خاص آن مناطق برخوردار است. در معماری ایرانی نیز که بخش عمده‎ای از تاریخ آن را دوران پس از اسلام تشکیل می‎دهد، نمونه‎ها و گونه‎های متنوعی از مساجد در دوره‎های مختلف تاریخی و نیز در مناطق مختلف اقلیمی ـ جغرافیایی قابل مشاهده و بررسی است. از زمان پیدایش اسلام تا چند قرن پیش، تغییرات مختلفی در الگوی طراحی مسجد ایجاد شده و نهایتاً در دوره صفوی الگوی چهارایوانی ابداع شده است که تکامل الگوهای پیشین محسوب می‎شود. اما در عصر حاضر با توجه به تحولات بنیادین نظری و تکنولوژیکی ایجاد شده در حوزه معماری، طراحی مسجد چنانکه شاید و باید نتوانسته است به الگوهای موفق و همگام با تحولات زمانه دست یابد که این امر بخوبی در ایران و اغلب کشورهای اسلامی مشهود است.

طراحی خلاقانه مسجد برای معماران کنونی بخصوص معماران جوان و دانشجویان معماری با در نظر گرفتن توأمان ارزش‎های زیبایی‎شناسانه جدید و نیز ارزش‎های نمادین و فکری و مذهبی جامعه، از دشواری‎ها و پیچیدگی‎های خاصی برخوردار است. بخش عمده‎ای از این پیچیدگی به برداشت‎ها و تصاویر ذهنی مردم از سوژه مسجد و نیز اندیشه‎های مذهبی و سنت‎گرای موجود در میان اقشار مختلف جامعه برمی‎گردد. تفکر و ذهنیت غالبی که امروزه از مسجد در فضای فکری جامعه وجود دارد، لزوماً بنایی با گنبد و طاق و منار می‎باشد. این تصویر ذهنی به یکباره و در شرایط حاضر ایجاد نشده است، بلکه طی قرن‎ها در ذهن مردم شکل گرفته و به آسانی‎ نمی‎توان آن را تغییر داد و یا از بین برد.
طراحی مسجد در دوره معاصر نیازمند خلاقیت و اندیشه‎های جدیدی است که بتواند فرم‎های جدید معماری امروز را به نوعی با ارزش‎های فکری و نمادین موجود در جامعه تطابق دهد و الگو یا الگوهای جدید و نسبتاً پایداری از طراحی مسجد را به جامعه عرضه کند. ذکر این نکته نیز ضروری است که با توجه به اینکه عصر حاضر عصر کثرت اندیشه‎ها و نظریه‎هاست، دیگر نمی‎توان در دوره معاصر یک الگوی ثابت برای معماری مسجد متصور شد، بلکه به تعداد طراحان و معماران موجود، الگوهای مختلف و متنوعی برای طراحی مسجد وجود خواهد داشت. آنچه در این میان از اهمیت خاصی برخوردار است، ارائه نمونه‎های موفق از معماری مسجد در دوره کنونی می‎باشد، بطوریکه این نمونه‎ها با ارزش‎های و نمادهای ذهنی مردم سازگار بوده و در فضای فکری جامعه از مقبولیت برخوردار باشند.

معماران معاصر ایران رویه‎های مختلفی را در طراحی مسجد اتخاذ کرده‎اند. بررسی نمونه‎های امروزی مساجد نشان می‎دهد که سه رویکرد در معماری معاصر مساجد وجود دارد که این رویکردها بطور کلی در معماری معاصر ایران نیز قابل مشاهده و بررسی هستند:
ـ رویکرد سنتی: طراحی و ساخت مساجد بر اساس الگوهای قدیمی
ـ رویکرد مدرن: استفاده از فرم‎ها و الگوهای مدرن در عناصر مختلف معماری مسجد
ـ رویکرد تلفیقی: تلفیق فرم‎ها و مصالح مدرن با نمادهای سنتی مسجد از قبیل طاق و گنبد

اصولاً هر اثر معماری را می‎توان از دو جنبه بررسی و تجزیه و تحلیل نمود:
1. از لحاظ فرم یا شكل
2. از لحاظ محتوا یا مفهوم
در مقاطع مختلف تاریخ معماری، این دو جنبه معماری یعنی فرم و محتوا بر یكدیگر تأثیر نهاده‌اند و در مواردی فرم بر محتوا یا برعكس محتوا بر فرم برتری یافته است. معماری مذهبی بخصوص معماری اسلامی ـ ایرانی نیز از این امر مستثنی نیست. حتی می‌توان گفت این معماری در طول تاریخ به مفاهیم بیشتر از فرم‎ها توجه نشان داده و الگوهای مختلفی از طراحی را بر مبنای مفاهیم پایدار و درونی خود تجربه نموده است.
اكنون نیز در این برهه از زمان، در طراحی مساجد می‌توان از دو منظر به گذشته نگاه كرد و از آن بهره جست:
1. برداشت فرمی یا شكلی
2. برداشت محتوایی یا مفهومی
برداشت فرمی، بازنمایی نظیر به نظیر عناصر و الگوهای طراحی معماری گذشته در معماری امروز، یعنی استفاده از قوس‎ها، طاق‎ها، گنبد، مناره یا الگوهای مختلف بصورت تقلیدی است. در مقابل، برداشت محتوایی توجه به مفاهیم بنیادین معماری اسلامی همچون ریتم، تكرار، هندسه، تقارن و سلسله مراتب و پیاده نمودن این مفاهیم در قالب فرم‎های معماری امروز می‌باشد.
به نظر می‌رسد، در عصر كنونی برداشت محتوایی بسیار مناسب‌تر و باارزش‎تر از برداشت فرمی باشد، چرا كه فرم‎های معماری سنتی در طول سالیان دراز ثابت نمانده‌اند و در هر دوره فرم‎های جدید تجربه شده و جایگزین فرم‎های قبلی گشته‌اند، بگونه‌ای كه معماران ایرانی از زمان پذیرش اسلام تا دوره صفویه و حتی قاجار در پی تجربه طرح‎ها و الگوهای مختلف مسجد بوده‌اند تا اینكه تقریباً در دوره صفویه به الگوی واحد چهارایوانی دست یافته‎اند و از آن زمان تاكنون تغییر عمده‌ای در الگوی مسجدسازی روی نداده است. بنابراین معماری گذشته ما كه بدان افتخار می‌كنیم، هیچ ابائی از تجربه فرم‎ها و الگوهای جدید در قالب مفاهیم مشخص نداشته ‌است. اكنون نیز روحیه تنوع‎طلبی و خلاقیت بشر، تحولات زمانه و پیشرفت تكنولوژی، بیان نوینی از فرم در معماری مسجد می‌طلبد. برای رسیدن به این بیان نوین، بسته به دیدگاه‎ها و نگرش‎های متنوع طراحان استراتژی‎های مختلفی می‎توان در طراحی در نظر گرفت که این موضوع خود نیازمند بحث جداگانه‎ای است.

نكته مهمی که در معماری اماکن مذهبی باید در نظر داشت، این است که در این نوع معماری نباید اسیر فرم‎ها شویم، چرا كه در روند تحول تاریخی این معماری محتوا یا مفهوم همیشه پررنگ‎تر از فرم بوده و امروزه نیز بایستی مفاهیم طراحی مسجد بیشتر از شكل یا فرم آن مورد توجه قرار گیرد. توجه به الگوهای طراحی و مفاهیم نهفته آنها در طراحی مسجد، می‎تواند ما را در آفرینش فرم‎های متنوع و جدید یاری رساند، بدون اینكه متوسل به بازنمایی فرم‎های سنتی شویم.
برای طراحی نمادهای مسجد همچون گنبد و منار باید در فلسفه پیدایش این عناصر دقت و تأمل نمود. به عنوان مثال كاربرد گنبد در ابتدا دلیل سازه‌ای داشته و به مرور زمان تبدیل به یك نماد یا نشانه برای مسجد شده است. پس اكنون اگر ما از گنبد استفاده كنیم، تنها توجیه‌مان می‎تواند نمادپردازی باشد، بنابراین اگر ما گنبد را به عنوان یك نشانه بپذیریم، چه دلیلی دارد كه از همان گنبدهای سنتی استفاده كنیم. آیا نمی‌توان نمادها را با فرم‎های جدید به‌روز كرد و با تكنولوژی روز مطابقت داد و در عین توجه به گذشته، نیم نگاهی به آینده داشت؟ همین مسأله در مورد منار و سایر عناصر سنتی طراحی مسجد نیز صدق می‌كند. به بیان دیگر نمادها و نشانه‎های تاریخی مسجد (گنبد، منار و سردر) می‎توانند در قالب فرم‎های مدرن به نشانه‌های جدید معماری امروزی مسجد تبدیل شوند.
در یك كلام، معماری مسجد صرف نظر از یك فرم خاص و محدود باید بگونه‌ای باشد كه هر انسانی را به خضوع و سجود در برابر خداوند متعال وادارد. در عین حال نمای بیرونی مسجد و حجم كلی آن باید تا حدودی بیانگر كاربری مذهبی ـ فرهنگی آن باشد.
فرهنگ‎سازی و تغییر نگرش مردم نسبت به معماری نوین مسجد، وظیفه سنگینی است كه بر دوش همه معماران و بخصوص معماران جوان قرار دارد و بدیهی است این امر با تلاش معدودی از معماران و در یك مدت زمان محدود محقق نمی‎شود. ما وارث میراث ارزشمندی از هنر ایرانی ـ اسلامی هستیم كه در طول تاریخ هیچگاه دچار ایستایی و ركود نشده و در هر برهه از زمان بدور از هرگونه تعصب كوركورانه، با اخذ مفاهیم مختلف از فرهنگ‎های گوناگون و تلفیق آنها با عقاید خویش به حیات خود ادامه داده است و اینک وظیفه ماست كه این كاروان عظیم و پربار را در مسیر مناسب هدایت كنیم و به نسل آینده بسپاریم و این امر مستلزم توجه به پویایی و نوگرایی، با تکیه بر مفاهیم مذهبی و تاریخی معماری مسجد می‎باشد.
آخرین ارسال های من :

موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده بازدید آخرین ارسال
  مهم: دانلود رایگان خلاصه پایان نامه-رساله معماری rezahuman9 506 1394-11-19، 08:16 صبح
آخرین ارسال: rezahuman9
  دانلود شیت بندی با فتوشاپ چگونگی شیت بندی طرح معماری atelieahjam 4,179 1393-10-11، 03:52 عصر
آخرین ارسال: atelieahjam
  پروژه طراحی محوطه مسکونی MHAKBARI 1,570 1393-8-28، 06:01 عصر
آخرین ارسال: MHAKBARI
  پروژه طراحی محوطه ورزشی MHAKBARI 1,252 1393-8-28، 05:55 عصر
آخرین ارسال: MHAKBARI
  دانلود پاورپوینت آشنایی با معماری اسلامی شیوه خراسانی atelieahjam 2,508 1393-8-17، 03:56 عصر
آخرین ارسال: atelieahjam
  نگاهی به اصول معماری سبز ALI XxX 1,711 1393-6-25، 05:46 عصر
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت معماری معاصر - معماری فولدینگ - فرشید موسوی atelieahjam 2,790 1393-5-22، 03:04 صبح
آخرین ارسال: atelieahjam
  دانلود پاورپوینت مبانی نظری تاريخ نگاری انتقادی معماری معاصر ايران atelieahjam 1,916 1393-5-20، 11:02 عصر
آخرین ارسال: atelieahjam
  طراحی ساختمان ها و سبک معماری های مدرن leila 1,290 1393-4-21، 11:21 صبح
آخرین ارسال: leila
  لیست پروژ های معماری برای دانشجویان توسط مهندسین سایت saeed nasiri majd 10,666 1393-2-25، 10:33 صبح
آخرین ارسال: E-sa
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
آمار انجمن
آخرين ارسال ها
موضوع تاريخ, زمان  نويسنده آخرين ارسال کننده انجمن
  مصاحبه اختصاصی سایت ایران شهرساز با رتبه 10 کشور در گرایش طراحی شهری 96 دیروز alireza shivashf تالار گفتمان طراحی شهری
  100 نکته درک عمومی معماری 3-25 MHAKBARI wallflore تحقیقات و جزوات
  مصاحبه اختصاصی سایت ایران شهرساز با رتبه 2 کشور در گرایش طراحی شهری 96 3-20 alireza udesigner تالار گفتمان طراحی شهری
  درخواست رایگان  نقشه منطقه بندی شهر شیراز 3-20 haydariyan haydariyan درخواست نقشه
  مصاحبه اختصاصی سایت ایران شهرساز با رتبه 2 کشور در گرایش برنامه ریزی شهری 9... 3-20 alireza gholamirayan تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  مصاحبه اختصاصی سایت ایران شهرساز با رتبه 15 کشور در گرایش طراحی شهری 96 3-19 alireza payam_km تالار گفتمان طراحی شهری
  مصاحبه اختصاصی سایت ایران شهرساز با رتبه 3 کشور در گرایش طراحی شهری 96 3-18 alireza rikhtehgaran تالار گفتمان طراحی شهری
  نتایج کنکور ارشد 96 آمد.... کارنامه های رتبه های 1 تا 4 رقمی 3-17 alireza nassi تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  مصاحبه اختصاصی سایت ایران شهرساز با رتبه 17 کشور در گرایش طراحی شهری 96 3-17 alireza فرانک پورامین تالار گفتمان طراحی شهری
  دانلود دفترچه راهنمای انتخاب رشته کنکور ارشد ۹6 3-17 alireza alireza تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  مصاحبه اختصاصی سایت ایران شهرساز با رتبه 26 کشور در گرایش برنامه ریزی شهری ... 3-16 alireza alireza تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  مصاحبه اختصاصی سایت ایران شهرساز با رتبه 20 کشور در گرایش طراحی شهری 96 3-16 alireza alireza تالار گفتمان برنامه ریزی شهری
  مصاحبه اختصاصی سایت ایران شهرساز با رتبه 7 کشور در گرایش طراحی شهری 96 3-16 alireza alireza تالار گفتمان طراحی شهری
  الزام اصلاح مغایرت معدل برای داوطلبان مجاز در کنکور کارشناسی ارشد 96 3-14 Sahab Sahab اخبار دانشگاه
  مهم:دانلود فیلم اموزش جامع تری دی مکس3dmax به زبان فارسی 3-14 rezahuman9 alireza عکس ، فیلم و mp3
با ارسال فایل و شرکت در موضوعات ایجاد شده و پاسخ به آنها ما را همراهی کنید.

[-]
جستجو
جستجوی گوگل