ایران شهرساز را در تلگرام دنبال کنید

[-]
[-]

پشتیبانی 09120592515 ایمیل: iranshahrsaz@yahoo.com

[-]
[-]
امتیاز موضوع:
  • 5 رأی - میانگین امتیازات: 3.6
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
1
معماری زیگورات
[b]
معماری زیگورات
[/i]


ایلام تمدنی تقریبا ناشناخته است که در میان مردم خاور نزدیک فرهنگ برجسته و تاریخی که بیش ازدوهزار سال را در بر میگیرد .

دشت ایلام که مرکز قدیم آن سوزیان (شوش فعلی)است.سرزمین حاصلخیزتر با رودهای بزرگی چون رود دز ,کرخه و کارون است .ایلامیها نام کشور خود را با الفبای میخی "هل-تا-ام-تی"یا "هلتامتی" مینوشتند که "هل"به معنی سرزمین و تمپت به معنای فرزانه و خدا میباشد و در حقیقت آن را "سرزمین خدا "میدانستندو سومریها نیز ایلام را "نیم"
NIM
به معنای سرزمین بلند می نامیدند.دین ایلامیها دارای ویژگیهای خاصی است که آن را باسنتهای بین النهرین مربوط میکند و تا حدودی میتوان فرهنگ سومریان دانست .ایلامیان همچون سومریان به چند خدا باور داشتند و معابد و جایگاههایی برای پرستش خدایان و مراسم مذهبی وجود داشته که به ایلامیها نسبت می دهند و در آنها محرابها , مذبح ها و مجسمه های رب النوع ها برای زیارت زائران دیده می شده .

بهترین نمونه های معابد ایلامیها زیگورات ها هستند که بزرگترین آنها یعنی زیگورات چغازنبیل امروزه در نزدیکی شوش بر جای مانده است .زیگوراتهای بین النهرین , حتی بزرگترین آنها در اور به مراتب از زیگورات ایلام در هم شکسته تر است .(تصویر 1)

علاوه بر این روشن است که هر جا محل و شکل زیگوراتها مطرح بوده , ایلامیان مسنقل ارای به میزان قابل توجهی از بین النهرینی ها فاصله گرفته اند.

باید اشاره کرد که در سراسر خاور نزدیک باستانی تمایلی برای تحسین و پرستش شکل کوه وجود داشت.زیگوراتهای سترگ که یکنواختی دشت بین النهرین را می شکست چیزی نبود جز رسوم دینی تقلیدی از کوههای مقدسی که دور تا دور فلات ایران را گرفته است, بنابراین حتی اگر چه پیدایش این بناهای جالب در خاک بین النهرین بود.(در حدود 2200 پ.م. همچنان در سومر زیگورات می ساختند) لیکن الهام بخش آنها ایران و معنای آنها از این سرزمین گرفته شده بود.

زیگورات بزرگ انلیل(
enlil
) در شهر اور "پیوند میان آسمان و زمین"خوانده میشدو نین هور سگ خدای بزرگ مادر را که سرچشمه همه زندگی بود بانوی کوهها مینامیدند. مردمی که از سرزمینهای شرقی آمده بودند نمی توانستند کوه هایشان را با خود بیاورند لذا برای خویش کوههایی ساختند و آنها را تپه مقدس ؛یا کوه همه سرزمینها نامیدند و بدین ترتیب مقام و مرتبه ای فوق طبیعت را نشان دادند که تحت هیچ شرط و زمان و مکان و واقعیتی قرار نمی گرفت.

آرمان نهایی آنان که رسیدن به آسمان بود در مفهوم واژه زیگورات بیان شده است . معنی تحت الفظی این واژه صعود به منتهی الیه است که خود به طور کامل ویژگیهای زیگورات را نشان می دهد .به نظر می رسد در دوران ایلامیها هر شهر زیگوراتی مشرف به خود داشت و هر زیگورات در واقع نمادی رفیع و با شکوه از کوهها هستند که در آنها انواع کارهای تزیینی عملی چون مخروطهای موزاییکی و آجرهای لعبدار ضمیمه بنا گردید.

ایلامیان یعنی ساکنان اصلی ناحیه خوزستان فعلی ایران که نخستین پادشاهی آنها مربوط به هزاره سوم است حلقه واسط بین سومر و ایران را تشکیل می دهند. با تجاوز دولتهای دشت بین النهرین به درون ایران ارتباط میان دو سرزمین آسان گردید.حفریات گوناگون تماس مکرر میان ایلامیان و سومریان را در باختر که اغلب تحت تابعیت آنها بودندنشان می دهد. در هر حال ایلامیان تا اندازه ای قدرتمند شدند که توانستند دم از استقلال زده و حتی بر سروران پیشین خود زیانهایی واردساختند که ویران کردن شهر اور در سال 2025قبل از میلاد و زیگورات اور از آن جمله بود.

(تصویر2 ) به جرات میتوان گفت بزرگترین همه زیگورات ها بنای ایلامی است که در چغازنبیل قرار دارد.این کهن ترین اثر ایرانی که دارای ابعاد و خصوصیات خیره کننده ایست با اهرام مصری برابری می کند.زیگورات چغازنبیل گیرنده ترین اثری است که بیانگر آن عواطف شدید مذهبی که در تجسم کوه مصروف گشته است.این بنا در شهر اور اونتاشی نزدیک شوش بوسیله اونتاش گال شاه ایلام در سال 1250 پیش از میلاد ساخته شده و به خدای بزرگ این شوشینک که معنی نام او خداوند شوش اهدا گردیده بود.

طرح اصلی زیگورات مربعی به اضلاع 105 متر است .گوشه های مربع اصلی دقیقا در راستای چهار جهت اصلی است.زیگورات چغازنبیل در دو مرحله زمانی مجزا ساخته شده است.در اولین مرحله ؛ ساخت طبقه نخست زیگورات به پایان رسیده که مربعی به ارتفاع 8 متر می باشد.این طبقه در اطراف یک محوطه داخلی که با آجرهای پخته مفروش شده بنا گشته است.ارتفاع آن در سه طرف 8 متر و در طرف چهارم (ضلع شمال شرق)دارای ارتفاع 12 متری است.پلان طبقه اول 28 اتاق دارد که به بسیاری از آنها فقط از طریق پلکانهایی که از طبقات بالا می آید می توان دسترسی داشت.

در مرحله دوم ساختمان ،طبقات دوم ،سوم و چهارم زیگورات ساخته شده اند.هر طبقه از روی سطح زمین به طور جداگانه ساخته شده و بالا رفته به طوری که از طبقه اول به صورت چند قوطی داخل هم به نظر می رسند.

روی طبقه چهارم مقدس ترین بنا یعنی معبد بزرگ اینشو شیناک قرار گرفته است که البته تنها چیزی است که از آن باقی مانده است برخی کاشیهای کار شده در بناست.سطح طبقه چهارم مربعی به ابعاد 35 متر بود و بنابراین معبد عالی ممکن است ابعادی به اندازه 20×20 داشته باشد .شواهدی در دست است که زیگورات عرضی دو برابر ارتفاعش داشته و اگر این امر صحیح باشد ، باید برای معبد بالا ارتفاعی برابر 10 متر را در نظر بگیریم که به این ترتیب عرض خود معبد هم دو برابر ارتفاعش می شودو این خود رعایت کامل تناسبات هندسی را در ساخت معابد زیگورات چغازنبیل نشان می دهد.

اما به نظر می رسد که ایلامیان به عنوان یک اصل هیچگاه از طریق یک مسیر مستقیم وارد معبد خود نمی شده اند و مسیر ورودی را به گونه ای طراحی می کرده اند که برای وارد شدن به معبد افراد ملزم به دور زدن کامل آن باشند.برای نمونه هیچ یک از هفت دروازه چغازنبیل و هیچ یک از مسیرهامستقیما به طرف معابد زیگورات نمیی رود چرا که این امر توهین به این معابد تلقی می شده است.

در بنای اصلی زیگورات در وسط هر یک از چهار طرف زیگورات یک مجموعه پلکان وجود دارد که همه این پلکانها به طبقه اول منتهی می شود و در دو سمت شمال شرق و شمال غرب تا طبقه دوم پیش می روند.برای رسیدن به طبقات سوم و چهارم میبایست از پلکانی که در ضلع مقابل دروازه شاه زیگورات وجود دارداستفاده شودو در نهایت پلکانی جداکانه در طبقه چهارم به در ورودی معبد بالا منتهی می گردد.(تصویر3).

بنای زیگورات بوسیله دیواری احاطه شده بود که در آن هفت دروازه قرار گرفته بود.

بزرگترین این هفت دروازه ، دروازه درشماره 4 در سمت جنوب شرقی است که به دروازه شاه نامگذاری شده است.تمامی هفت دروازه آجر فرش شده و در کنار آنها معابدی برای خدایان قرار داشته است.در قسمت جنوب شرقی زیگورات سکوهای کوچک مذبح قرار دارد که تعدادشان هفت سکو است و با آجر فرش شده اند.دو ردیف مذبح و در هر ردیف 7 سکو که احتمالا به هنگام مراسم قربانی دو ردیف هفت تایی حیوان قربانی می شدند و مجرایی در زیر تعبیه شده که خون قربانیان در آن جاری می شده است .

ویژگیهای بر شمرده فوق از خصوصیات زیگورات چغازنبیل به عنوان بزرگترین معبد بر جای مانده از دوران ایلامیان می باشد که نمایانگر فرهنگ و تمدن ایلامیها و برگرفته از عقاید مذهبی و آداب و رسوم آنهاست و تا حدی ما را با فرهنگ غریب تمدن ایلام آشنا می سازد.
آخرین ارسال های من :

شما ناخداي كشتي خودتان و نويسنده ي داستان زندگيتان هستيد.((بلك وسبت))
اگر خلق عالم علي را مي شناختند ، دوستش ميداشتند و اگر خلق عالم علي را دوست ميداشتند ، جهنم آفريده نميشد .
 سپاس شده توسط: Brightness ، atelieahjam
موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده بازدید آخرین ارسال
  تاریخ نقاشی و رنگ در معماری ایران reza1366 1,645 1394-1-14، 08:09 عصر
آخرین ارسال: atelieahjam
  هتل شراتون،برنده جایزه معماری ساحلی leila 869 1393-4-19، 04:29 عصر
آخرین ارسال: leila
  معماری سوپر مدرن leila 1,268 1393-4-18، 04:18 عصر
آخرین ارسال: sketchgod
  اقلیم در معماری ایرانی و خانه های قدیمی leila 839 1393-4-17، 10:47 عصر
آخرین ارسال: leila
  توجه به آشفتگی در معماری مدرن امری ضروری است leila 824 1393-2-28، 10:38 عصر
آخرین ارسال: leila
  بخش خصوصی باید وارد سرمایه‌گذاری در حوزه معماری مدرن شود leila 723 1393-2-28، 10:33 عصر
آخرین ارسال: leila
  کتاب "جزئیات، ارتقادهنده معماری" منتشر شد MHAKBARI 1,454 1391-11-3، 06:29 عصر
آخرین ارسال: MHAKBARI
  دفتر معماری وایولنت والیوم و خانه ی پیچان کالیفرنیا, مینی مالیسمی پایدار در برهوت rahnamayan 1,205 1391-11-3، 04:44 عصر
آخرین ارسال: rahnamayan
  ایده برای طراحی دانشکده معماری صادقی_1045 3,798 1391-10-10، 11:07 صبح
آخرین ارسال: 10a
  انواع شیشه در معماری arshadememari 1,504 1391-9-15، 06:20 عصر
آخرین ارسال: aminpan
کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
[-]
جستجو
جستجوی گوگل